Bιο

 

Ο Αλέξης Σπανίδης είναι κριτικός μουσικής .

Πλήρες Προφίλ

ΤΡΑΓΟΥΔΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Το καινούργιο βιβλίο της Λυδίας Ζερβάνου, (κόρη της μεγάλης πρωταγωνίστριας της ΕΛΣ Μάρθας Αράπη και του επίσης εξαιρετικού Γιώργου Ζερβάνου) , έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό όχι μόνο στην Ελληνική αλλά και στην Διεθνή βιβλιογραφία.

Το βιβλίο “Singing in Greek”, δεν είναι απλά μια εξερεύνηση της Ελληνικής γλώσσας και της προφοράς της, αλλά και μια γενική ενδελεχής παρουσίαση της Ελληνικής Μουσικής.

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο ενότητες. Η πρώτη αφορά τον παραγόμενο ήχο των Ελληνικών,(φωνήεντα, σύμφωνα κλπ) και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προφέρονται στο τραγούδι. 

Αυτό ειδικά το μέρος αποτελεί και την καρδιά του βιβλίου, χρήσιμο όχι μόνο στους αλλοδαπούς τραγουδιστές αλλά και στους Ελληνες. Η λεπτομερής ανάλυση της φωνιτικής γλώσσας αλλά και ο τρόπος της μεθόδου που αναλύονται, μαρτυρούν την εις βάθος γνώση της συγγραφέως, όχι μόνο της Ελληνικής γλώσσας αλλά και του ήχου που παράγουν οι λέξεις, όχι μεμονωμένες αλλά και σαν φράσεις. Ετσι ο μελετητής αποκτά μια σωστή άποψη για το πώς πρέπει να προφέρονται τα Ελληνικά στο τραγούδι.

Περισσότερα...

.
FaceBook  Twitter

ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΑΚΟΥΩ ΣΥΧΝΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΑΣ...

     Είμαι σίγουρος πως ήδη οι περισσότεροι αναγνώστες διαβάζοντας αυτόν τον τίτλο έχουν ήδη κλείσει την σελίδα μου...Λίγη υπομονή όμως για όσους παραμείνουν είτε από περιέργεια είτε από ενδιαφέρον για να εξηγήσω ακριβώς περί τίνος πρόκειται... Προτίθεμαι να γράψω όχι σαν μουσικοκριτικός αλλά σαν ένας απλός ακροατής λάτρης της όπερας.

   Όταν είμουν σχεδόν 8 χρονών , οι γονείς μου στην προσπάθειά τους να με “εκπολιτίσουν” και να με φέρουν σε επαφή με ένα άλλο είδος μουσικής από αυτήν που άκουγα, με πήραν μαζί τους στην Επίδαυρο όπου θα τραγουδούσε μια Ελληνίδα κυρία, πολύ γνωστή και αγαπητή, που λεγόταν Κάλλας...το μυαλό μου πήγε αμέσως στο γνωστό τότε αλάτι ΚΑΛΑΣ , και στην παιδική μου φαντασία  μου ήρθε η εικόνα μιας κυρίας που ήταν καλυμμένη με αλάτι, αλλά πως θα τραγουδούσε τότε ; Όλοι καθίσαμε στις θέσεις μας, και μια γλυκιά μουσική γέμισε το θέατρο...ξαφνικά μετά από λίγη ώρα ο κόσμος πάνω στη σκηνή (έτσι έβλεπα την χορωδία) μετακινήθηκε δημιουργώντας ένα άνοιγμα...κράτησα την αναπνοή μου γιατί ένοιωσα πως κάποιος σημαντικός άνθρωπος θα μπει  μέσα.. Μια φιγούρα διαγράφηκε τότε με δύο μεγάλα εκφραστικά μάτια και καλυμμένο το μισό πρόσωπο με έναν μανδύα.. τρομαγμένος έσφιξα το χέρι της μητέρας μου γιατί ένοιωσα πως κάτι κακό θα συμβεί... αντί να αρχίσει να μιλάει θυμωμένα, άρχισε να τραγουδάει με μια φωνή που παρόμοια δεν είχα ξανακούσει..έμεινα με το στόμα ανοιχτό...δεν  θυμάμαι και πολλά πράγματα στη συνέχεια εκτός από κάποια στιγμή που αυτή η γυναίκα, αυτό το μυθικό πλάσμα στη φαντασία μου, άρχισε να χτυπιέται και να σπαράζει για κάποιο λόγο που δεν καταλάβαινα..ένοιωσα βαθιά λύπη και μου ήρθε να σηκωθώ από την θέση μου και να την αγκαλιάσω για να την παρηγορήσω, όμως δεν μπορούσα να κουνηθώ ούτε εκατοστό.. Στο τέλος της παράστασης οι γονείς μου πήγαν να την επισκεφθούν στο καμαρίνι της, αλλά δεν θυμάμαι αν την είδαν ή αν μου την γνώρισαν..

     Αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή με το φαινόμενο Μαρία Κάλλας, αργότερα κατάλαβα ποια πραγματικά ήταν και πόσο σημαντική υπήρξε σαν καλλιτέχνης.

   Έκτοτε άκουσα πολλούς δίσκους της και ηχογραφήσεις ζωντανές, όμως πάντα ένοιωθα άβολα όταν άκουγα τις ερμηνείες της. Δεν έμοιαζαν με καμίας άλλης σοπράνο που είχα ακούσει, ήταν μια φωνή που είχε τρεις διαφορετικές εκφάνσεις..ψηλές νότες, άλλοτε δυνατές και γερές , άλλοτε σπασμένες με βιμπράτο σαν μια κραυγή αγωνίας, μια μεσαία φωνή όμορφη , δραματική, και μια χαμηλή περιοχή που ένοιωθε κανείς πως είχε βάθος αμέτρητο...αυτές οι δύο φωνητικές περιοχές , η ψηλή και η χαμηλή ήταν που με αναστάτωναν ψυχολογικά.. ένοιωθα πως όλο το εύρος των ανθρώπινων συναισθημάτων μπορούσε να εκφραστεί με αυτή τη φωνή, τη φωνή της Κάλλας.

Περισσότερα...

.
FaceBook  Twitter

Ο ΡΟΣΣΙΝΙ ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ

Μία ματιά στην ιστορία της όπερας είναι αρκετή για να μας πείσει για την επίδραση της ΄Αρχαίας Ελληνικής λογοτεχνίας στο είδος αυτό της μουσικής. Είναι γνωστή η επίδραση της Φλωρεντινής Καμεράτα στην εξέλιξη της όπερας σαν είδος, μέσα από μία προσπάθεια αναβίωσης της αρχαίας Τραγωδίας. Η έμφαση κυρίως στον λόγο  και μετά στη μουσική με το περίφημο recitar cantando , ο οποίος λόγος είχε την δύναμη να δημιουργεί στον ακροατή έντονα συναισθήματα, «φόβον» και «πάθος» όπως λεει και ο Αριστοτέλης στην «Ποιητική» του , οδήγησε αναπόφευκτα στα κείμενα των αρχαίων  Ελλήνων συγγραφέων, τα οποία έγιναν πηγή έμπνευσης για τους λιμπρετίστες της όπερας. Μόνο μέσα από την Ελληνική Μυθολογία , με τους Θεούς, τους Ημίθεους  και τους Ήρωές της (στους οποίους οι ηγεμόνες της εποχής είδαν την ιδεώδη αντανάκλασή τους)  μπορούσε να δημιουργηθεί αυτός ο τέλειος κόσμος, αυτή η ιδεώδης Αρκαδία , που ήταν ότι ωραιότερο και υψηλά αισθητικό μπορούσε να βιώσει κανείς.   

foto STEFANOS         Η αγάπη για κάθε τι Ελληνικό έφθασε στο απόγειο της με τους λιμπρετίστες Π.Μεταστάζιο , και Α. Ζένο τον 18ο αιώνα. Tα λιμπρέτα τους μεταφράσθηκαν σε περισσότερες από 15 γλώσσες ενώ χρησιμοποιήθηκαν από όλους σχεδόν τους συνθέτες της εποχής. Το ίδιο λιμπρέτο μελοποιούσαν πολλοί συνθέτες, κυρίως ώστε να είναι το κοινό οικείο με τα λόγια της opera seria  για να μπορεί να παρακολουθεί απρόσκοπτο την μουσική.

         Την εποχή πλέον που ο νεαρός Ροσσίνι γίνεται δεκτός στο περίφημο Μουσικό Λύκειο της Μπολόνια το 1806, η μελέτη των λιμπρέτων του Μεταστάσιου είναι σχεδόν υποχρεωτική στους μαθητές. Παράλληλα με τα μαθήματά του στη μουσική μελετάει και λογοτεχνία με τον δάσκαλό του Τζάκοπο Λαντόνι , έργα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, καθώς και τα απαραίτητα έργα του Δάντη και του Τάσσο.

        Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που `το πρώτο του έργο , μια καντάτα, έχει Ελληνικό θέμα : «Ο θρήνος της Αρμονίας για τον θάνατο του Ορφέα» σε κείμενο του Αββά Τζιρολάμο Ρούτζια, που δόθηκε στην Ακαδημία στις 11 Αυγούστου του 1808, στις εκδηλώσεις της σχολής για την απόδοση τιμητικών βραβείων στους μαθητές. Η καντάτα αυτή του απέφερε και ένα μετάλλιο για την επίδοσή του στη σύνθεση.

Περισσότερα...

.
FaceBook  Twitter

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΘΗΝΩΝ

  Ο μήνας Σεπτέμβριος είναι  θα μπορούσε να πει κανείς ο πιο  παραγωγικός μήνας του  πολύπαθου πλέον Φεστιβάλ Αθηνών ( μάλλον του Ελληνικού Φεστιβάλ, όπως αναβαπτίστηκε)...ή τουλάχιστον θα έπρεπε να είναι. Είναι κατά κανόνα ο καλύτερος μήνας για εκδηλώσεις αφού  ο καιρός είναι πολύ καλός γενικά και ευνοεί τις πολύωρες Συναυλίες και Παραστάσεις. Ξεφυλλίζοντας όμως κανείς το πρασινωπό φυλλάδιο που περιέχει όλες τις εκδηλώσεις πού υπάγονται υπό την αιγίδα του ( αλήθεια οι υπόλοιπες εκδηλώσεις γιατί δεν αναφέρονται όπως παλαιότερα στο μεγάλο βιβλίο πού τυπωνόταν κάθε χρόνο; ), ανακαλύπτει πως όλος ο Σεπτέμβριος είναι αφιερωμένος σε Ελληνικά σχήματα, με σχεδόν παντελή έλλειψη κλασσικής Μουσικής, εκτός από την Συμφωνική Ορχήστρα της Κωνσταντινούπολης και των Μουσικών Συνόλων της ΕΡΤ.

Περισσότερα...

.
FaceBook  Twitter

ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ: ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΙΔΙΑ

    Πρόσφατα σε Συνέντευξη τύπου ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της ΕΛΣ  έκανε τον ετήσιο απολογισμό του και ανακοίνωσε το Πρόγραμμα της επόμενης Περιόδου.
 
  Στα πολυγραφημένα φύλλα που μοίρασε στους Δημοσιογράφους (αλήθεια τι έγιναν οι τυπωμένοι προγραμματισμοί ;), αναφέρεται στα νέα έργα που θα παρουσιασθούν φέτος στο Θέατρο. Η εικόνα είναι μάλλον απογοητευτική.
Τα νέα έργα είναι ο «Αντρεα Σενιέ», «Η Αριάδνη στη Νάξο», το «Καπέλο από ψάθα Ιταλίας», οι «Δαιμονισμένοι» και ο «Κουρσάρος» συμπαραγωγή με το Μέγαρο. Φυσικά υπάρχουν και οι γνωστές επαναλήψεις »Τόσκα», «Ναμπούκο», «Νόρμα», «Αυλός», «Μπολένα», «Χόφμανν», «Καρυωτάκης».

Περισσότερα...

.
FaceBook  Twitter

ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΚΑΛΛΑΣ

   Στο Παρίσι, τη πόλη που διάλεξε να ζήσει τα τελευταία της χρόνια η μεγάλη Μαρία Κάλλας, η σοπράνο που άλλαξε την ιστορία της Οπερας στον εικοστό Αιώνα, δημοπρατούνται τα προσωπικά της αντικείμενα απο δύο σημαντικές Συλλογές, του Νίκου Πετσάλη Διομήδη , και του Ιλάριο Ταμάσια, στις 2 και 3 Δεκεμβρίου τις πιθανές ημερομηνίες γέννησης της μεγάλης ντίβας.
     Θα μπορούσε να πει κανείς πως οι Συλλέκτες είναι οι μεγάλοι αντίζηλοι των Μουσείων, υπάρχει όμως μια μεγάλη διαφορά, τα Μουσεία Συλλέγουν για την αποκλειστικότητα και την δόξα, ενώ οι συλλέκτες, από πραγματική αγάπη για το αντικείμενο της λατρείας τους.

Περισσότερα...

.
FaceBook  Twitter